Vịnh Bái Tử Long, thuộc địa phận thành phố Hạ Long, thành phố Cẩm Phả và huyện đảo Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh, là một viên ngọc quý còn giữ được nét hoang sơ giữa lòng Đông Bắc Việt Nam. Không nổi tiếng rực rỡ như vịnh Hạ Long, nhưng hệ thống hang động vịnh Bái Tử Long lại quyến rũ du khách bởi vẻ đẹp tự nhiên đa dạng. Đặc biệt, phần lớn các hang động nơi đây chưa được khai thác du lịch đại trà, mang đến trải nghiệm độc đáo cho những ai yêu thích phiêu lưu và khám phá. Hãy cùng Du Lịch Việt khám phá qua bài viết bên dưới.
Hệ thống hang động đa dạng và nguyên sơ
Hệ thống hang động trên vịnh Bái Tử Long là một trong những điểm nhấn đặc biệt, mỗi hang đều mang vẻ đẹp riêng biệt cùng những giá trị lịch sử, văn hóa và khảo cổ quý giá. Dưới đây là một số hang động tiêu biểu:
- Hang Đông Trong: Nằm gần đất liền nhất, cách bến tàu Vân Đồn khoảng 500m, hang Đông Trong nổi bật với lòng hang rộng và cửa cao, thuận tiện cho việc di chuyển sâu vào bên trong. Điểm đặc biệt của hang là những dấu tích của người tiền sử như xương động vật và công cụ lao động bằng đá, minh chứng cho sự hiện diện của cư dân cổ cách đây hàng ngàn năm.
- Hang Nhà Trò: Thuộc xã đảo Bản Sen, huyện Vân Đồn, hang Nhà Trò cách đất liền khoảng 2km, nằm giữa trùng khơi nên vẫn giữ được nét nguyên thủy, chưa chịu tác động của con người hiện đại. Bên trong hang, những khối nhũ đá với hình thù kỳ lạ gợi liên tưởng đến các loài chim thú, khiến du khách không khỏi trầm trồ. Phía ngoài hang còn lưu giữ nhiều hóa thạch, vỏ sò, vỏ ốc – dấu vết của người Việt cổ từng sinh sống.
- Hang Cái Đé: Nằm trong khu vực Vườn Quốc gia Bái Tử Long, trên đảo Cái Lim, hang Cái Đé là một hang luồn độc đáo với hai cửa thông nhau. Du khách chỉ có thể vào hang khi nước triều thấp, bởi khi triều lên, nước ngập đến đỉnh. Điều thú vị là lòng hang đủ rộng để bơi thuyền nhỏ, dẫn lối ra khu rừng ngập mặn – nơi sinh sống của nhiều loài hải sản, đặc biệt là ngán – một đặc sản địa phương.
- Hang Dơi: Cũng thuộc đảo Cái Lim, hang Dơi nằm cạnh hang Cái Đé, được bao quanh bởi thung lũng núi đá vôi và rừng ngập mặn nguyên sinh với những cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Hang Dơi không chỉ có nhũ đá đẹp mà còn sở hữu các vũng nước ngọt, tạo nên hệ sinh thái đa dạng. Tuy nhiên, gần đây, hang Dơi gây chú ý khi có doanh nghiệp dự kiến biến nơi này thành nhà hàng và nhà hát trong hang, dù chính quyền địa phương khẳng định khu vực này thuộc quần thể di tích Vũng Đục, chỉ được phép tham quan chứ không tổ chức sự kiện.
- Hang Quan: Thuộc xã Thắng Lợi, huyện Vân Đồn, hang Quan mang giá trị lịch sử đặc biệt khi từng là nơi đóng quân của một đơn vị hải quân trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Sâu trong hang, những dấu tích chiến tranh vẫn còn lưu giữ, gợi nhắc về một thời hào hùng của dân tộc.
- Hang Vũng Đục: Là một phần của quần thể di tích lịch sử và danh thắng Vũng Đục, hang Vũng Đục bao gồm 5 hang động: Thiên Đăng, Long Vân, Ngỡ Ngàng, Kim Quy và hang Dơi. Các hang này phân bố từ thấp đến cao, có nơi phải leo hàng trăm bậc đá để đến cửa. Nhũ đá trong hang mang hình thù kỳ dị như cá heo, thiên nga, voi, quả chuông hay đài sen, không thua kém vẻ đẹp của vịnh Hạ Long.

Giá trị lịch sử và khảo cổ
Không chỉ sở hữu vẻ đẹp tự nhiên, các hang động ở vịnh Bái Tử Long còn là “kho báu” khảo cổ với nhiều dấu tích của người Việt cổ. Từ hóa thạch, vỏ sò, vỏ ốc ở hang Nhà Trò đến công cụ đá ở hang Đông Trong, những phát hiện này hé lộ phần nào về cuộc sống của cư dân tiền sử. Bên cạnh đó, hang Quan và các di tích trong khu vực Vũng Đục gắn liền với lịch sử đấu tranh của dân tộc, làm tăng thêm giá trị văn hóa cho vùng đất này.

Trải nghiệm khám phá và thách thức
Hệ thống hang động ở Bái Tử Long phân bố đa dạng, từ ngoài khơi, trong rừng đến trên đảo, mang đến nhiều lựa chọn cho du khách. Nếu hang Đông Trong dễ tiếp cận, thì hang Nhà Trò hay Cái Đé lại đòi hỏi sự kiên nhẫn và tinh thần phiêu lưu. Đặc biệt, hang Cái Đé với trải nghiệm bơi thuyền qua lòng hang hay hang Dơi với hành trình băng qua rừng ngập mặn là những điểm đến lý tưởng cho những ai muốn khám phá sự kỳ bí của thiên nhiên.
Tuy nhiên, do chưa được khai thác du lịch đại trà, việc di chuyển đến các hang động này cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Du khách nên đi cùng hướng dẫn viên địa phương, mang theo nước uống, giày chống trơn và chú ý thời gian thủy triều, đặc biệt khi khám phá hang Cái Đé.
Thực trạng và tương lai
Hang Dơi gây tranh cãi khi một doanh nghiệp dự kiến biến nơi đây thành nhà hàng và nhà hát, phục vụ 800 khách trong 2,5 giờ trên diện tích 1.040m². Trước đó, các sự kiện như tiệc cưới, teambuilding từng diễn ra, dù TP. Cẩm Phả khẳng định khu vực chỉ được phép tham quan, không kinh doanh. Sở VH-TT Quảng Ninh cũng chưa cấp phép biểu diễn nghệ thuật có bán vé tại đây. Chính quyền đang kiểm tra và hứa xử lý nghiêm nếu có vi phạm.
Hệ thống hang động vịnh Bái Tử Long là món quà tuyệt vời mà thiên nhiên ban tặng, nơi hội tụ vẻ đẹp nguyên sơ, giá trị lịch sử và sự đa dạng sinh học. Dù còn ít được biết đến, đây chính là điểm đến lý tưởng cho những tâm hồn yêu khám phá, muốn tìm về với thiên nhiên thuần khiết và những bí ẩn chưa được hé lộ. Hãy một lần đặt chân đến Bái Tử Long để tự mình cảm nhận sự kỳ diệu của những hang động giữa lòng vịnh biển, trước khi chúng có thể thay đổi bởi bàn tay con người!
Đọc thêm bài viết cùng chuyên mục: Tỉnh Vĩnh Phúc nổi tiếng với những địa điểm du lịch nào?